Хьалхара юкъарле

Кечал я укхазара: Википеди
Чхара тӀа диллá сурт да Францерча Ласко яхача хьагӀара чу. Вай замал 14 эзар шу хьалха; тӀехьара палеолит.

Хьалхара юкъарле (эрс: Первобы́тное о́бщество) — йоазув хьакхоллале хинна мур я адамлен тархьаре. Йоазув кхеллачул тӀехьагӀа аьттув хул Ӏояьздаь долча хьасташ (источникаш) тӀа бух а бола тохкамаш де тархьарá. Цу заман чухь Ӏояздаь хинна хьасташ доацандаь, цох бола хоам хьаийбу укх тайпарча Ӏилмашца: археологи, этнологи, палеонтологи, биологи, геологи, антропологи, археоастрономи, палинологи.

Мураш[тоаде | тоаде чура]

Зама Эпоха Европе хинна мур Мураш
______Периоды______
Экам
Характеристика
Къаьнара кхерий зама е палеолит 2,4 млн. — 10 000 в. з. хьалха Хьалхара (лохера) палеолит 2,4 млн. – 600 000 в. з. хь.

Юкъера палеолит 600 000—35 000 в. з. хь.
ТӀехьара (лакхера) палеолит 35 000—10 000 в. з. хь.

Чарахьийи лехьдерхойи ха.
Моакхаза кечалаш лелае болабалар.
ТӀаккха ха дӀа мел йода уж дегӀайоагӀ,
дукхагӀа а хул.
Юкъера кхерий зама е мезолит 10 000—5000 в. з. хьалха ДӀайолалу Европе плейстоцен чаккхйоаллаш.
Чарахьашеи лехьдерхошеи Ӏомадаьд лакхача боараме кхерахи тӀехкахи гӀирсаш (кечалаш) яр, иштта гаьна детта герз а — тӀаьски Ӏади.
Керда кхерий зама е неолит 5000—2000 в. з. хьалха Хьалхара неолит Юкъера неолит ТӀехьара неолит Неолит хьахилар дувзаду неолита революцеца. Боахам лелабар эргадоал, гулдара а чарахьий а боахамá («ший доалá дерзадерá» / «присваивающего») когаметт отт — «хьадер» / «производящие» (лаьтта леладар, доахан леладар).
Геза зама 3500—800 в. з. хьалха Металлурги дӀа-хьа яржарах аьттув хул аьшкал даккха: (дошув а, цӀаста а, геза а). Хьалхара йоазонаш Азеи Эгеидеи.
Аьшка зама Гаргга 800 в. з. хьалха

ТӀатовжамаш[тоаде | тоаде чура]