Товсолта-Юрт

Юрт
Товсолта-Юрт
Зильга
хӀир. Зилгæ
Товсолта-Юртара маьждиг
Товсолта-Юртара маьждиг
43°14′02″ с. ш. 44°31′33″ в. д.HGЯO
Паччахьалкхе  Россе Федераци
Федерацен субъект ХӀирийче
Муниципальни шахьар Аьттаберда
Сельское поселение Зильгинское
Дá Бзаров Аслан Изатбекович
Тархьари географии
Йиллай 1814 шера
ХьалхагӀа хинна цӀераш эрсий меттала: Габисово, Тасултаново
Майда 37,58 км²
Лакхал 460 м
Ӏалама лоаттам юккъера
Сахьата оаса UTC+3:00
Бахархой
Бахархой 2119[1] саг (2020)
Айххал 56,39 саг/км²
Къамаш хӀирий
Динаш сунний бусалба
Катойконим товсолтаюртахой
Паччахьалкхен мотт хӀирий, эрсий
Дагарга идентификатораш
Телефоний код +7 86737
Пошта индекс 363 011
Код ОКАТО 90235815001
Код ОКТМО 90635415101
Товсолта-Юрт (Россия)
Товсолта-Юрт
Москоа
Товсолта-Юрт (ГӀинбухера ХӀирийче)
Товсолта-Юрт
Викилармий логотип Медиафайлаш Викиларма чу

Товсолта-Юрт[2] (хӀир. Зилгæ, эрс: Зильги, Зильга, Зилга) — ХӀирий Аьттаберда шахьара юрт. «Зильгинское сельское поселение» яхача муниципальни кхоллама административни юкъ я.

Географи[тоаде | тоаде чура]

Аьттаберда шахьара юкъе улл, ГӀалменна дехьеи-сехьеи. Шахьара юкъ йолча Берса-́Юртах гӀинбухехьа улл 2,5 км гаьна, Бурох 28 км гаьна улл гӀинбухехьа—малхбузехьа.

Товсолта-Юрта гӀай да: зӀилбухехьа Берса-Юртаца, зӀилбухен—малхбузехьа Новый Батакоца, малхбузехьа Хумалагаца, гӀинбухен-малхбузехьа Брутацеи Цалыкацеи, гӀинбухехьа Батакоца, малхбоалехьа Долакха-Юртаца.

Тархьар[тоаде | тоаде чура]

XIX бӀаьшаре долалуча хана Дударанаькъан Темарболат, Ӏийса, Жанхот яхаш хинна хӀирий Тага оалдараш (эрс: тагаурские алдары) Даьра аьлера а баьнна ГӀалме аьтта берда тӀа ба́ха хайшаб. Цига цар кхо юрт йиллай (цӀераш эрсий): Джанхотов-Ларс, Иса Дударово, Темирболат Дударово. 1814 Товсолта-Юрт (эрс: Тасултаново) йиллай (цун цӀерах гӀалгӀай цӀи йисай), 1815 шера Габисово йиллай. Шаккхе а юрт Елизаветинское яхача гӀапа́ йисте иллай, хӀанз Товсолта-Юртаи Хумалагаи юкъе нийслуш хинна хургйола из гӀап 1783 шера ГӀалме берда тӀа етта хиннай[3].

1855 шера цу кагийча юрташка баьха хиннараш низагӏа Карджине Ӏохувшабаь хиннаб баха, тӏаккха йита́ кагий юрташ вӀашка а теха цхьа юрт хьаяьй (хӀирий меттала Зильга аьннад цох — «Гола тохаш яр» яхача цар дешах, ГӀалмес цу метте чӀоаггӀа гола тохандаь[4])[3].

Бахархой[тоаде | тоаде чура]

Бахача наьх дукхал
2002[5]2010[6]2011[7]2012[8]2013[9]2014[10]2015[11]
2458220321992184217521652159
2016[12]2017[13]2018[14]2019[15]2020[1]
21362116211821042119

Динаш[тоаде | тоаде чура]

Юрта цхьа маьждиг да[16]

Юртара хьабаьннараш[тоаде | тоаде чура]

Белгалдаккхар[тоаде | тоаде чура]

  1. 1,0 1,1 Россе Федерацен бахархой дукхал муниципальни кхолламашка гӀолла 2020 шера наджгоанцхой бетта 1 денга (эрс.) (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 17.10.2020. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 17.10.2020.
  2. ГӀалгӀай метта лексикологе керттера хаттараш, 1979, оа. 235.
  3. 3,0 3,1 » Село Зилга: две тысячи и 208 лет Осетия Квайса (ru-RU) (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 4.02.2021.
  4. Цагаева А. Д. Топонимия Северной Осетии Ч.2. — Орджоникидзе, 1975.
  5. Коряков Ю. Б. Этно-языковой состав населённых пунктов России : [арх. 17 лайчилла 2020] : база данных. — 2016.
  6. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по РСО-Алания. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений и населённых пунктов
  7. Оценка численности населения муниципальных образований Республики Северная Осетия-Алания на 1 января 2011-2015 годов. ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 4.05.2015. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 4.05.2015.
  8. Россе Федерацен бахархой дукхал муниципальни кхолламашка гӀолла. Таблица 35. Массехана бахача наьх дукхала оценка 2012 шера наджгоанцхой бетта 1 денга. ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 31.05.2014. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 31.05.2014.
  9. Россе Федерацен бахархой дукхал муниципальни кхолламашка гӀолла 2012 шера наджгоанцхой 1 денга. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 16.11.2013. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 16.11.2013.
  10. Таблица 33. Россе Федерацен бахархой дукхал. ЛаьрхӀай муниципальни образованешка 2014 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа. ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 2.08.2014. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 2.08.2014.
  11. Россе Федерацен бахархой дукхал. ЛаьрхӀай муниципальни образованешка 2015 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа. ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 6.08.2015. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 6.08.2015.
  12. Россе Федерацен бахархой дукхал. ЛаьрхӀай муниципальни образованешка 2016 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа
  13. Россе Федерацен бахархой дукхал. Муниципальни образованешка гӀола 2017 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа (эрс.) (31 кӀимарса 2017). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 31.07.2017. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 31.07.2017.
  14. Россе Федерацен бахархой дукхал. ЛаьрхӀай муниципальни образованешка 2018 шера наджгоанцхой бетта 1 дийнахьа. ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 25.07.2018. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 26.07.2018.
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года (эрс.) (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 31.07.2019. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 2.05.2021.
  16. Мечеть с. зильга (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар).

ТӀатовжамаш[тоаде | тоаде чура]

ГӀалгӀай метта лексикологе керттера хаттараш = (Основные вопросы лексикологии ингушского языка) / Къуркъанаькъан Ӏаламбика Солсабик. — Шолжа-ГӀала : Нохч-ГӀалгӀай дешаргий зарбанче, 1979. — 254 с. — 1000 экз.

Топографически мехкасурташ
  • Лист карты K-38-30 Орджоникидзе. Масштаб: 1 : 100 000. Состояние местности на 1984 год. Издание 1988 г.
Видео
 Зильги I Вокзал для двоих (27.04.2021)

Ло:Правобережный район Северной Осетии