Тадж-Махьал

Кечал я укхазара: Википеди
Перейти к навигации Перейти к поиску
Маьждиг
Тадж-Махьал
хIинд ताज महल, урду تاج محل, ингал: Taj Mahal
Тадж-Махьал маьждиг
Тадж-Махьал маьждиг
Паччахьалкхе ХӀиндехье
Пхьа Агра
Конфесси ислам
ГIишлон тайпа къубба-маьждиг
Архитектура стиль Ислама архитектура, Тимуридий архитектура
Архитектор Устад Ахмад Лахаури[d]
Оттаяьр ДжахӀан шах
Хьаделлар 1632 шу
Хьалйоттар 16321653 шераш
Лакхал 73 метр
Кечал шакӀа[d]
Хьал музей
МазаоагӀув tajmahal.gov.in
Ло:ЮНЕСКО
Commons-logo.svg Медиафайлаш Викиларма чу

Та́дж-Махьа́л[1] (хIинд ताज महल, урду تاج محل — «ГӀалай тадж», ингал: Taj Mahal) — ХӀиндехьа Агра яхача пхье даь дола къубба-маьждиг. АстагӀча Темара тӀехьенах хьаваьннача Боккхийча МогӀлой паччахь хиннача ДжахӀан ша́хо Джамна яхача хи тӀа еттай из гӀишло. ДийтталагӀа бер деш енна ший сесаг Мумтаз-Махьал дага а лаьца етта́ хиннай цо из, тӀехьагӀа цига ше а дӀавелийтав.

Тадж-Махьал могӀлой архитектурай стила эггара дикагӀа бола гойтам лоархӀ. Цо чулоац хӀиндийи, фаьрсийи, Ӏарбийи архетиктурай стилаш[2]. 1983 шера Тадж-Махьал ЮНЕСКО Дерригача дунен тӀехьален объект я аьнна чӀоагӀъяьй: «ХӀиндехьа бусалба исбахьален жовхьар, иштта дерригача дунен тӀехьален массане тӀаийца йолча шедеврех цаӀ я» аьнна[3].

Къуббан кӀай шакӀа́ чартакх эггара чӀоагӀагӀа йовзаш яле а, Тадж-Махьалагахьа из керттера а йоацаш, цаӀ шоллагӀчоа тоам беш хьадоагӀ цу комплекса доакъош.

ГӀишло йотта йолаяь ха гаргга 1632 шу лоархӀ, хӀаьта белхий 1653 шера чакхдаьннад. 20 эзар говзанчеи пхьари ваьллав из хьалъеш[4]. Тадж-Махьал йоттара́ тӀайилла́р эггара хьалха архитекторий тоаба хиннай, императора ше бӀарг а локъаш. Совета юкъе Дешенов-Ануи, Макрамат Ханаи, Устад Ахмад Лахаурии хиннаб, царех керттера хиннар тӀеххьаравар ва оал[3]. ХӀаьта кхыдар а да дувцаш, из къамаьл Тадж-Махьала гидашкара а доагӀ каст-кастта. Цар яхачох, керттера архитектор турке хиннав — Ӏийса Мухьаммад Эфенди[5].

Къуббанна чухьа ши къуб (эрс: гробница) латт — шахеи цун сесагеи. Дар долчча тайпара дийцача, нийсса цу кӀингашта кӀала лаьтта дӀабехка боахк мари-сесаги.

Тадж-Махьал 5 чартакх а йола платформа тӀа латта 74 метр лакха гӀишло я. Саьнашка 4 мимар дагӀ, хӀаьта уж кӀеззига маьждигагахьара Ӏодерзадаь да, дийха́ хӀама хилча маьждига́ зе дергдоацаш. Тадж-Махьала гонахьа йоккхий бешамаш я тайп-тайпара кхуркхолгаши Ӏамаши дагӀаш.

Пенаш хьалдаьд къоагадаьча ах чакхсадоагӀача Макранарча шакӀах, юкъ-юкъе чуувттадаь кӀигаш долаш: бирюза, оагӀат, малахит, сердолик, иштта кхыдараш а. ШакӀа белгалонех да, йийкха йолча хана из кӀай лестар, цӀаьскар долча хана сийрда-цӀе хилар, тӀаккха бетта лир доагача хана — дото беса.

Галерей[тоаде | тоаде чура]

Хьажа иштта[тоаде | тоаде чура]

Белгалдаккхар[тоаде | тоаде чура]

  1. Тадж-Махал // Социальное партнёрство — Телевидение. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2016. — С. 563. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—, т. 31). — ISBN 978-5-85270-368-2.
  2. Hasan, Parween (November 1994), "Review of Mughal Architecture: Its outline and its history", The Journal of Asian Studies Т. 53 (4): 1301 
  3. 3,0 3,1 Taj Mahal (ингл.). UNESCO. ТIехьара хьажар хиннад 9 Села 2019.
  4. Тадж-Махал
  5. Architect of the Taj Mahal — Architect of the Taj Agra — Chief Architect of the Taj Agra India.

ТIатовжамаш[тоаде | тоаде чура]

Ло:Всемирное наследие в Индии Ло:Новые семь чудес света