Кхерий зама

Кечал я укхазара: Википеди
Перейти к навигации Перейти к поиску

«Кхерий зама» (эрс: Каменный век, ингал: Stone Age) яхача терминаца археологаша белгалйоаккх адамлен тархьаре маьхалий замал хьалха йоагIа йоккха мур. Кхы а вай замал хьалха I бIаьшера Тит Лукреций Кар яхача Iилманхочо хьоахадаьдар кхерах даь сага керттера герзи гIирси долаш маьхалий заман хьалхагIа цхьа ха хиннай аьнна.

Из кхерий зама хьакъоастае аьнна 1734 шера зIил енар ва Францера антиквар Никола Маудел. Цо аьннар Iилман болх беш 1836 шера бакъдир Томсен Кристиан Юргенсен яхача Данерча археолого. Цо адамле дегIадена еррига ха йийкъар 3 (кхаь) культурни-тархьара заманах (кхерийи, гезеи, аьшкани).

XIX бIаьшера 60-лагIча шерашка Джон Либбок яхача ингалсий Iилманхочо йийкъар кхерий зама дуккха зIамагIа йолча шин заманах — палеолити неолити.

ХIаьта тIехьагIа цу шерашка францерча археолого Г. Мортильес кхерий зама йийкъар дукхагIча мурех (шелльски, мустьерски, солютрейски, ориньякски, мадленски, робенгаузенски).

Мураш[тоаде | тоаде чура]

Зáма Европе хинна мур Мураш Экам
Къаьнара кхерий зама е палеолит 2,4 млн. — 10 000 вай замал хьалха Хьалхара (лохера) палеолит 2,4 млн. – 600 000 вай з. хь.

Юкъера палеолит 600 000 – 35 000 вай з. хь.
ТIехьара (лакхера) палеолит 35 000 – 10 000 вай з. хь.

Чарахьийи лехьдерхойи ха.
Моакхаза кечалаш лелае болабалар.
ТIаккха ха дIа мел йода уж дегIайоагI, дукхагIа а хул.
Юкъера кхерий зама е мезолит 10 000—5000 вай з. хь. ДIайолалу Европе плейстоцен чаккхйоаллаш.
Чарахьашеи лехьдерхошеи Iомадаьд лакхача боараме кхерахи тIехкахи гIирсаш (кечалаш) яр, иштта гаьна детта герз а — тIаьски Iади.
Керда кхерий зама е неолит 5000—2000 вай з. хь. Хьалхара неолит Юкъера неолит ТIехьара неолит Боахам лелабар эргадоал, гулдара а чарахьий а боахамá («ший доалá дерзадерá» / «присваивающего») когаметт отт — «хьадер» / «производящие» (лаьтта леладар, доахан леладар).

ТIатовжамаш[тоаде | тоаде чура]