Чулоацамага гӀó

Эстехье

Википеди материал
Эстония» яхачунгара дӀасалостам ба)
Эстий Мохк
эст. Eesti Vabariik
Байракх Герб
Байракх Герб
Гимн: «Mu isamaa, mu õnn ja rõõm
(Са Даьхе, са ирази гӀозали)»
Эстехье йола моттиг (баьде-баьццара):— Европе (сийрда-баьццареи баьде-сиреи)— Европан союзе (сийрда-баьццара)
Эстехье йола моттиг (баьде-баьццара):
Европе (сийрда-баьццареи баьде-сиреи)
Европан союзе (сийрда-баьццара)
Кортамукъале яьккха таьрахьаш 1918 шера саькура бетта 24-дийнахьа
(РСФСР-ах)[1]
1990 шера маьтсела бетта 8-ча дийнахьа[2][3] (СССР-ах
Паччахьалкхен метташ эстонский язык[d][4]
НанагӀала Таллин
ЙоккхийгӀа йола пхьеш Таллин, Тарту, Нарва, Пярну, Кохтла-Ярве, Вильянди, Раквере
Кулгалдара кеп парламента республика
Паччахьалкхен оттам халкъа гуллама республика
Президент Алар Карис
Премьер-министр Кая Каллас
Председатель Рийгикогу Хенн Пыллуаас
Лаьтта
  Деррига 45 227[5] км² (129-гӀа я Дунен тӀа)
 км²
  Хин тӀехен % 4,55
Бахархой
  Дукхал 1 329 460[6] саг (151-гӀа)
  Бахархой дӀаязбар (1 января 2021)  саг
  Бахархой айххал 29,22 саг/км² (148-гӀа)
ВВП
  Еррига  долл.
  Цхьан сагá  долл.
ВВП (ППС)
  Еррига (2019) 51,1 млрд[7] долл. (113-гӀа)
  Цхьан сагá 38 540[7] долл. (38-гӀа)
ВВП (номинал)
  Еррига (2019) 31,5 млрд[7] долл. (98-гӀа)
  Цхьан сагá 23 758[7] долл. (41-гӀа)
ИЧР (2019)
Валюта евро (EUR, код 978)
Интернет-доменаш .ee, .eu
Код ISO EE
Код МОК EST
Телефоний код +372
Сахьата оаса EET (UTC+2, аьхке — UTC+3)
Машений лелам Аьтта оагӀона тӀа
Викилармий логотип Медиафайлаш Викиларма чу

Эстиче (эст. Eesti [ˈeːsʲti], эрс: Эсто́ния), официальни цӀи — Эстий Респу́блика (эст. Eesti Vabariik) — ГӀинбухерча Европера паччахьалкхе[10], Балтий форда малхбоалерча берда тӀа улл. Эстиченна гонахьа Суомий форда ган а Рижски форда-ган а хиш да. Эстичен паччахьалкхен гӀай малхбоалехьа Россе Федерацеца да (из гӀай 324 км дӀаьха да), зӀилбухехьа — Латойченца да (333 км). ГӀинбухехьа Суомий форда гана тӀагӀолла форда гӀай дода Суомий мехкаца. ГӀинбухехьара а Малхбузехьара а Балти-форда хиш да. НанагӀала — Таллин я.

Эстиче ООН доакъашхо я 1991 шера тов бетта 17 дийнахьа денз, Европа союзе я 2004 шера маьтсела 1 дийнахьа денз, НАТО чу я 2004 шера маьтсела 29 дийнахьа денз, ОЭСР чу — 2010 шера оагӀой бетта 9 дийнахьа денз. Иштта Евро­пан Сове­та юкъе а я (1993), Шенгенски зона а Еврозона а юкъейодаш я.

Паччахьалкхен кортамукъале кхайкаяьй 1918 шера саькура бетта 24-ча дийнахьа.

Паччахьалкхен мотт — эстий ба[11]. Лелаш дола ахча — ев­ро да[11].

Белгалдаккхар

[тоаде | тоаде чура]
  1. Манифест независимости
  2. Стратегия. 1990 год. Хроника событий (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам тархьар). Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 30.01.2016. Архиве диллад 2016 шера наджгоанцхой 30 дийнахьа.
  3. История СССР. Хроника великой страны. 1917—1991 — Google Книги
  4. 6 // Конституция Эстонии
  5. Статистика ООН (2012)
  6. 1 2 3 4 Report for Selected Countries and Subjects
  7. 2020 Human Development Report. United Nations Development Programme (2019).
  8. Inequality-adjusted HDI (IHDI). hdr.undp.org. UNDP.
  9. UNSD — Methodology. unstats.un.org. ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 12.02.2019.
  10. 1 2 https://bigenc.ru/geography/text/4916043 Архиве диллад 2020 шера лайчилла 5 дийнахьа.