Шолжа-ГӀала—Баку фекема чукхетар
Ло:Авиакатастрофа Шолжа-ГӀала—Баку фекема чукхетар, е Актау йисте Embraer E190 хатар (да) (эрс: Катастрофа Embraer E190 под Актау) — 2024-ча шера оагӀой бетта 25-ча дийнахьа хинна фекемацара хатар да[1].
«ГӀозлой фенаькъий» Embraer E190 яха фекема № 8243 йола пассажирий рейс ийца Бакура Шолжа-ГӀала тӀа додаш хиннад[2]. Фекема Актау дӀахьожадаь хиннад: Ӏаьдало хьаяхачох, Шолжа-ГӀала тӀа йоачан хилар бахьан долаши, хоамбоаржабархоша хьаяхачох, Шолжа-ГӀала тӀа БПЛА тӀахецар бахьан долаш. Актаун тӀакхоачаш аэропорта тӀа гӀолла ши го а баьккха[3][4], хьалгӀеттача-Ӏохоадеча оаса́ йисте чу а кхийтта, лотаденнад. Фекема чу вагӀаш 67 саг хиннав[5][6] (62 наькъахои 5 фекема болхлои), царех дийна 20 саг висав[7].
Самолёт
[тоаде | тоаде чура]Чукхийтта фекема Embraer ERJ-190AR (заводской номер 19000630) хиннад ши General Electric CF34-10E5 яха мотор боалаш, 2013-ча шера хьадаь хиннад[8][9].
Хатар хилалехь дукха ха йоацаш ха яьккхай цо Баку аэропорте Ӏооттадаь латташ: 2023-ча шера оагӀой бетта 25-ча денгара 2024-ча шера ардара бетта 19-ча денга кхаччалца[8].
Экипажи пассажираши
[тоаде | тоаде чура]Экип́ажа лоаттам[10]:
- Кшнякин Игорь
- Кальянинов Александр
- Алиева Хокума
- Асадов Зульфугар
- Рагимли Айдан
«ГӀозлой фенаькъаша» 62 пассажири экипажа 5 доакъашхои волаш листам кепатехаб[11][12], царех 16 РФ бӀорахой хиннаб, 42 — ГӀозлойчен бӀорахойи, 6 — ГӀазакхстанехьен бӀорахойи, 3 — ГӀиргӀизстанехьен бӀорахойи хиннаб. Еррига экипаж ГӀозлойчен бӀорахоех лаьттай[6].
Хинначун аргӀа
[тоаде | тоаде чура]Хиннар
[тоаде | тоаде чура]ОагӀой бетта 25-ча дийнахьа UTC-х 03:55 даьннача хана фекема Алиев Гейдара халкъашта юкъерча фекоара ара а даьнна Шолжа-ГӀалан фекоа додаш хиннад[9]. Цу Ӏурра Шолжа-ГӀала́ йисте Россе ПВО украинхой БПЛА юхатохаш хиннай[13]. Цигара фекема Махача-Кхаьле дӀахьожадаьд[14], Ӏаьдало хьаяхачох, дохк бахьан долаш даьд из, амма дар дийцача, хоамбоаржабархоша беспилотникаш тӀакхетар бахьан долаш хиннад из[13]. UTC ханах 06:07 минот яьннача хана Къаспий форда тӀа долаш[15], фекеман экипажа 7700 сигнал дӀахийцай (чоалхане хьал яхилга да из)[9][16], цул тӀехьагӀа командира Актау йоаллача сов аэропорте ваха лаьрхӀад[14]. Аварийная посадка выполнялась в режиме direct mode[17]. МСК ханах 9:28 минот яьннача хана лохача лакхалагӀа бата Ӏо а яхийта додаш хинна фекема лаьттах кхийттад аэропорта ВПП-нна юхе[9]. Хатар хиннача 150 кӀалхаравоаккхари 45 техникан цхьоаллеи хиннай къахьегаши[18].
Реакци
[тоаде | тоаде чура]ГӀазакхстанехьен президент волча Токаев Касым-Жомарта а[19], Сербе президент волча Вучич Александра а[20], Пакистана премьер-министр волча Шариф Шахбаза а[21], ГӀиргӀизойчен президент волча Садыр Джапарова а[22], Эрсечен президент волча Владимир Путина а[23], Туркехьен президент волча Реджеп Тайип ЭрдогӀана а[24], КӀайэрсечен президент волча Александр Лукашенкос а[25], Молдаве президент волча Майя Сандус а[26], иштта СШАи, Йоккхача Британеи[27], Фаьренгехьени[28] къаьша а, Гуржехьени[29], Руманеи[30] МИДаш а ГӀозлой мехкага кодам бийцаб фекемаца хинна хатар бахьан долаш. ГӀозлой мехка оагӀой бетта 26-гӀа ди Ӏаьржа ди долаш кхайкадаь хиннада[31][32][33][34][35].
Хатар бахьан долаш Эрсече хьава везаш хинна ГӀозлойчен президент Алиев Ильхам хьа ца воагӀаш Ӏийннав. Эрсечено МЧС фекема ӀотӀадахийта хиннад хатар хиннача[36]. «ГӀозлой Фенаькъаша» Баку — Шолжа-ГӀала — Баку яхаш йолеи Баку — Махача-Кхала — Баку яхаш йолеи рейсаш соцаяь хиннай тохкам чакхбаллалца[37], иштта кхыча мехкаша а цхьан бетта соцаяь хиннай цхьаццайола рейсаш.
Бахьанаш
[тоаде | тоаде чура]Фекема чукхийттача бахьаний эршех да — фекема оалхазарий жутаца вӀашкакхетари, фекема тӀара кислородацара баллон эккхари, технически меттахьа цахилар. Из хиннад юххьанцара кхайкадеш хиннар а[38][13]. Амма тӀехьагӀа Къулбаседа Кавказе украинхой техникан тӀахьелхар хиннилга тӀаийцад Эрсечено а, ГӀозлойче раьза хиннаяц цар из тӀаэцар ишттал гаьнадаьккха.
Белгалдаккхар
[тоаде | тоаде чура]- ↑ Березин, Иван Летевший из Азербайджана в Грозный самолет рухнул в аэропорту Актау (ru-RU). Главный Региональный (25 оагӀой 2024).
- ↑ Пассажирский самолёт рухнул в аэропорту Актау (эрс.). Orda.kz (25 оагӀой 2024).
- ↑ Самолет, летевший из Баку в Грозный, упал в аэропорту Актау - Газета.Ru | Новости (эрс.). Газета.Ru (25 оагӀой 2024).
- ↑ Автор. Летевший из Баку в Грозный пассажирский самолет упал близ Актау (эрс.), Радио Азаттык (25 оагӀой 2024).
- ↑ tengrinews.kz Крушение самолета Azerbaijan Airlines близ Актау: online-трансляция (эрс.). Главные новости Казахстана - Tengrinews.kz (25 оагӀой 2024).
- 1 2 Информация пресс-службы. www.azal.az.
- ↑ Крушение самолета Azerbaijan Airlines близ Актау: online-трансляция (эрс.). Tengrinews (25 оагӀой 2024).
- 1 2 4K-AZ65 AZAL Azerbaijan Airlines Embraer ERJ-190AR (ERJ-190-100 IGW) (ингл.). www.planespotters.net (25 December 2024).
- 1 2 3 4 Ranter, Harro Accident Embraer ERJ-190AR 4K-AZ65, Wednesday 25 December 2024. asn.flightsafety.org.
- ↑ Крушение пассажирского самолета Баку — Грозный. Главное (эрс.). РБК (25 оагӀой 2024).
- ↑ Azerbaijan Airlines опубликовала список пассажиров разбившегося самолета (эрс.). РБК (25 оагӀой 2024).
- ↑ Крушение самолета близ Актау: обнародован полный список пассажиров (эрс.). NUR.KZ (25 оагӀой 2024).
- 1 2 3 На обшивке рухнувшего в Актау Embraer видны следы, похожие на повреждения от поражающих элементов ракеты Где могла произойти атака на самолет? Это российская ПВО? Объясняем коротко (эрс.). Meduza.
- 1 2 Власти объяснили, как летевший в Чечню самолет оказался в Казахстане (эрс.). РБК (25 оагӀой 2024).
- ↑ Flightradar24 Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map (ингл.). Flightradar24.
- ↑ tengrinews.kz Что известно об упавшем самолете близ Актау (эрс.). Главные новости Казахстана - Tengrinews.kz (25 оагӀой 2024).
- ↑ Самолет AZAL готовился к посадке в режиме direct mode после отказа системы управления (эрс.). Интерфакс (25 оагӀой 2024).
- ↑ На борту потерпевшего крушение в Актау самолета мог взорваться баллон (эрс.). Tourdom.ru.
- ↑ tengrinews.kz Токаев выразил соболезнования в связи с крушением самолета в Актау (эрс.). Главные новости Казахстана - Tengrinews.kz (25 оагӀой 2024).
- ↑ Serbian President extends condolences to Azerbaijan over plane crash (ингл.). Apa.az.
- ↑ Pakistani Prime Minister Shahbaz Sharif expresses condolences to Azerbaijan over plane crash (ингл.). Apa.az.
- ↑ Sadyr Japarov expresses condolences to Ilham Aliyev over plane crash in Aktau (ингл.). Report News Agency (25 December 2024).
- ↑ Путин выразил соболезнования Алиеву из-за авиакатастрофы в Актау (эрс.). РБК (25 оагӀой 2024).
- ↑ Turkish President Recep Tayyip Erdogan offers condolences following Azerbaijan Airlines plane crash in Aktau (ингл.). Apa.az.
- ↑ Соболезнование Президенту Азербайджана Ильхаму Алиеву
- ↑ Президент Молдовы выразила соболезнования в связи с авиакатастрофой AZAL в Казахстане (эрс.). Информационное Агентство Репорт (25 оагӀой 2024).
- ↑ ABŞ və Böyük Britaniya səfirlikləri təyyarə qəzası ilə bağlı Azərbaycana başsağlığı verib (гӀозл.). Apa.az.
- ↑ French Embassy in Azerbaijan expresses condolences over plane crash in Aktau (ингл.). Report News Agency (25 December 2024).
- ↑ Georgian MFA expresses condolences to Azerbaijan over plane crash (ингл.). Apa.az.
- ↑ Romanian FM expresses condolences to Azerbaijan over plane crash (ингл.). Apa.az.
- ↑ В Азербайджане объявлен траур в связи с крушением самолета в Актау (эрс.). Meduza.
- ↑ В Азербайджане объявили 26 декабря днем траура после крушения самолета (эрс.). РБК (25 оагӀой 2024).
- ↑ В Азербайджане 26 декабря объявлен траур в связи с крушением самолета (эрс.). Коммерсантъ (25 оагӀой 2024).
- ↑ Алиев объявил 26 декабря днем траура в Азербайджане (эрс.). Lenta.RU.
- ↑ 26 декабря в Азербайджане объявили траур (эрс.). Казинформ (25 оагӀой 2024).
- ↑ Путин заявил, что к месту авиакатастрофы в Актау вылетает борт МЧС РФ (эрс.). Интерфакс (25 оагӀой 2024).
- ↑ Авиакомпания AZAL приостановила рейсы из Баку в Грозный и Махачкалу, Интерфакс (25 оагӀой 2024).
- ↑ Крушение самолёта, летевшего из Баку в Грозный. Что известно (эрс.), Радио Свобода (25 оагӀой 2024).
Хьажа иштта
[тоаде | тоаде чура]ТӀатожвамаш
[тоаде | тоаде чура]- Среди пассажиров рухнувшего самолета были граждане четырех стран — ФОТО — ВИДЕО — ОБНОВЛЕНО
- Катастрофа самолета Баку-Грозный — РБК
Ло:Авиационные происшествия 2024 года
- ↑ Дешаш белгалдахара гӀалат Неверный тег
<ref>; для сносок:5не указан текст