Пхьилекъонгий-Юрт
| Юрт | |
| Пхьилекъонгий-Юрт | |
|---|---|
| эрс: Плиево | |
 «БоргӀа-Каша» юхе гуш дола юрта сурт | |
| 43°17′02″ с. ш. 44°50′22″ в. д.HGЯO | |
| Паччахьалкхе |
 Россе Федераци |
| Федерацен субъект | ГӀалгӀайче |
| Муниципальни шахьар | Наьсарен |
| Юрта хьисапе моттиг | Пхьилекъонгий-Юрт |
| Юртда | Пхьиленаькъан Исроапала Ӏумар[1] |
| Тархьари географии | |
| Йиллай | 1781 шера[2] |
| Хьалхара хьоахаяр | 1834 шера[3] |
| Хьалхагӏа хинна цӏераш |
1944 кхачч. — Плиево (Пхьилекъонгий-Юрт) 1958 кхачч. — Ахсар |
| Юрт я | 2009 шера |
| Лакхал | 481[4] м |
| ӏалама лоаттам | гӀаьххьа шийла тӀуна (Dfb)[5] |
| Сахьата оаса | UTC+3:00 |
| Бахархой | |
| Бахархой | ↗16 370[6] саг (2022) |
| Къамаш | гӀалгӀай, иштта кхыбараш а |
| Динаш | бусалба |
| Паччахьалкхен мотт | гӀалгӀай, эрсий |
| Дагарга идентификатораш | |
| Телефона код | +7 8732 |
| Почтовый индекс | 386124 |
| Код ОКАТО | 26220801001 |
| Код ОКТМО | 26605405101 |
| Номер в ГКГН | 0162354 |
|
|
|
.svg)
Пхьилекъонгий-Юрт (эрс: Плиево) — ГӀалгӀай Мехка Наьсарен шахьара юрт.
Географи
[тоаде | тоаде чура]Юрт улл Шолжа аьрда берда тӀа, Ӏаьлаха-Чуртен орал малхбоалехьа, Наьсарен гӀинбухен-малхбоалехьа. Иштта зӀилбухе-малхбоалехьеи Ӏобода федеральни лоадамах бола машений никъ М29 «Кавказ» (Бакинка). Юрт гӀолла Ӏобода Даькъастен аьшка наькъа никъ (Пхьилекъонгий-Юрт станци, Берса́-Пхье—Сипсой-ГӀалий дакъа).
Юхе я́да нах баха моттигаш: гӀинбухен-малхбоалехьа — Илдарха-ГӀала, гӀинбухен-малхбузехьа — Йоккха Ачалкхе, Юкъера Ачалкхе, Дабе-Юрт, гӀинбухехьа — ГӀаьзе-Ков, зӀилбухен-малхбузехьа — Буро-КӀале, малхбоалехьа — Яндаре[7].
Тархьар
[тоаде | тоаде чура]Цхьадолча хоамаша яхачох, Пхьилекъонгий-Юрт Ӏойиллай 1781-ча шера[2] (Ӏилман балхашкахаьа нийслу кхыдола таьрахь а — 1836 шу)[8]. Эггара хьалха цу юрта ба́ха Ӏохайшараш ба Пхьилекъонгаш, цар тайпа хьадаьннача Пхьили цӀерагӀа я юрт[9].
1874-ча шера хинна юрта экам: «Шолжа́ гаьна доацаш йоал, 247 цӀаи, 1315 саги (645 маӀа саги 670 кхалсаги) ва́хаш[10].
1925-ча шера Пхьилекъонгий-Юрт Къулбаседа Кавказерча йиста ГӀалгӀай автономе областа Наьсарен шахьара сельсовета юкъ хиннай, из лаьттай 573 ковнах, бахархоех хиннав 2668 саг (1351 маӀа саги, 1317 кхалсаги). Юрта цхьа ишкол а хиннай, 8 хьайра, 2 паччахьалкхен пункти, 2 парте организации[11].
1944-ча шера гӀалгӀайи нохчийи мехках баьхача хана Пхьилекъонгий-Юрт ХӀирий АССР-а доалахьа яхай, хӀираша цун цӀи хийца хиннай Ахсар яхачох, из «турпалал» е «денал» яхилга да[12]. 1958-ча шера Нохч-ГӀалгӀай АССР меттаоттаяьчул тӀехьагӀа ший хинна цӀи юхатӀаийцай Пхьилекъонгий-Юрта.
1990-ча шера кӀимарса бетта 1-ча дийнахьа хиннача хоамех Пхьилекъонгий-Юрт хиннай сельсовета юкъ, цунна чудоагӀаш хиннад ГӀазий-Ков а, иштта зӀамига юрташ — Албастбалка, Раздолье. Цу хана чухь юрта ваьхав 5812 саг.
1995-ча шера Пхьилекъонгий-Юрт Наьсаренна юкъейихьай административни округ йолаш[13]. 2009-ча шера Пхьилекъонгий-Юрта административни округ дӀа а яьккха юха Пхьилекъонгий-Юрт яхаш юрт хьаяьй, Наьсарен шахьара юкъе юрта хьисапе муниципальни кхоллам цох хьа а беш.
Пхьилекъонгий-Юрта дагӀа 1405—1406 шерага дехкаш дола тархьара сийленг БоргӀа-Каш[14].
Баха нах
[тоаде | тоаде чура]Пхьилекъонгий-Юрта 2015 шера 15 133 саг ваьхав.
Ошибка скрипта: Модуля «Statistical2» не существует.
Ошибка скрипта: Модуля «Statistical2» не существует.
- Къамашцара лоаттам
2002-ча шера Ерригроссе хьисап деш нах дӀаязбаьчох, Пхьилекъонгий-Юрт округе[15]:
- гӀалгӀай — 13 494 саг (97,14 %)
- нохчий — 332 саг (2,39 %)
- эрсий — 37 саг (0,27 %)
- кхыбараш — 29 саг (0,21 %)
2010-ча шера Ерригроссе хьисап деш нах дӀаязбарах[16]:
- гӀалгӀай — 13 341 саг (97,49 %)
- нохчий — 66 саг (0,48 %)
- эрсий — 21 саг (0,15 %)
- кхыбараш — саг (0,13 %)
- белгалбаьхабац — 239 саг (1,75 %)
ЦӀихеза юртахой
[тоаде | тоаде чура]- Ведажанаькъан Абабукара Ахьмад — гӀалгӀайи советийи йоазонхо.
- Горчханаькъан Ӏийсай Ӏаьла — советий парте политика болхло.
- Оздой Ӏадразкъий ИбрахӀим — гӀалгӀай филологи оттаеш къахийгар
- Осканаькъан Сосаркъий Сулумбик — Россе Федераце хьалхара Турпал (сийлен цӀи еннай 1992-ча шера бекарга бетта 11-ча дийнахьа), тӀема фе́ке́махо́, авиаце инарал-майор[17][18].
- Пхьиленаькъан Ӏасолта Махьмад-СаӀид — гӀалгӀайи советийи йоазонхо.
- Пхьиленаькъан Лорса Саварбик — Сийлахь-Боккхача Даьймехка тӀема ветеран, Брест лораяьр.
- Савлохов Борис Сосланович — советийи Эрсечени лоӀамеча кӀалтохаргах латара тренер, СССР дукха дика хӀамаш карагӀдаьнна тренер, Украинай дукха дика хӀамаш карагӀдаьнна тренер.
- Горчханаькъан Хасолта Бадрудин — гӀалгӀай оазархо, йоазонхо, драматург, хоамбоаржабархо. ГӀалгӀай йоазонхой юкъарлон а Эрсечен йоазонхой юкъарлон а доакъашхо ва
- Хамхой Мурата Жимсари — гӀалгӀай оазархо, йоазонхо, драматург.
Белгалдаккхар
[тоаде | тоаде чура]- ↑ МУНИЦИПАЛЬНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ АДМИНИСТРАЦИЯ СЕЛЬСКОГО ПОСЕЛЕНИЯ ПЛИЕВО НАЗРАНОВСКОГО МУНИЦИПАЛЬНОГО РАЙОНА, Назрановский район (ИНН 0608014247), реквизиты, выписка из ЕГРЮЛ, адрес,... (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар).
- 1 2 Официальный сайт сельского поселения Плиево Назрановского муниципального района. История сельского поселения Плиево (эрс.). plievo.ru (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 17.09.2025.
- ↑ Карта Кавказского Края 1:840К % Map of Caucases (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар).
- ↑ Определение высоты над уровнем моря по координатам (эрс.) (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). latlong.ru. ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 18.09.2025. Архиве диллад 2018 шера маьцхали 26 дийнахьа.
- ↑ Климат Плиево // Climate-Data.org. ru.climate-data.org (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 19.09.2025.
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2022 года Федеральная служба государственной статистики (эрс.) (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 26.04.2022.
- ↑ Карта Чечни и Ингушетии (rar) (не ранее 1995). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 16.09.2025. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 18.02.2012. Объём 8 МБ.
- ↑ А. Куркиев. О некоторых топонимических названиях плоскостной Ингушетии // Литературная Ингушетия, 2002, № 2. С. 102—108. Автор ссылается на: Список населённых пунктов по Ингушской АО, составленный по материалам Всесоюзной переписи населения 1926 года. — Владикавказ, 1927. С. 8.
- ↑ А. Куркиев. О некоторых топонимических названиях плоскостной Ингушетии // Литературная Ингушетия, 2002, № 2. С. 102—108.
- ↑ Сборник сведений о Кавказе. Том V / Списки населённых мест Кавказского края / Ч. 1. Губернии: Эриванская, Кутаисская, Бакинская и Ставропольская и Терская область / Сост. Н. Зейдлицем. — 1879. — C. 444.
- ↑ [Список населённых мест Северо-Кавказского края.
- ↑ В Президиум Верховного Совета РСФСР. Президиум Верховного Совета Северо-Осетинской АССР просит утвердить его постановление о переименовании населённых пунктов в новых районах, вошедших в состав Северо-Осетинской АССР... (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 16.09.2025. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 30.08.2018. Архиве диллад 2018 шера маьцхали 30 дийнахьа.
- ↑ Изменения в административном устройстве РФ (эрс.). www.perepis2002.ru (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 17.09.2025.
- ↑ Виноградов В. Б. Загадка мавзолея Борга-Каш // Время, горы, люди. — Грозный, 1980. С. 49—55.. ghalghay.com (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 17.09.2025.
- ↑ Национальный состав населения города Назрани по переписи 2002 года (эрс.). www.ethno-kavkaz.narod.ru (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 17.09.2025.
- ↑ Том 4. Таблица 04-04. Население Ингушетии по национальности и владению русским языком (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 17.09.2025. Архиве оттадаьд хьалхара хьаста чура укх дийнахьа: 6.03.2016. Архиве диллад 2016 шера тушола 6 дийнахьа.
- ↑ Республика Ингушетия. Официальный сайт. Вечер памяти Суламбека Осканова (эрс.). www.ingushetia.ru (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 17.09.2025.
- ↑ Осканов С. С. (эрс.). www.warheroes.ru (тӀакхача вӀаштехьа доаца тӀатовжам — тархьар). ТӀеххьара техка хиннад укх дийнахьа: 18.09.2025.
