Чулоацамага гӀó

Низ баь зе хиннача къамашта реабилитаци ярах

Википеди материал
О реабилитации репрессированных народов» яхачунгара дӀасалостам ба)
Федеральный закон от 26 апреля 1991 г. № 1107-I
О реабилитации репрессированных народов
Бокъон отрасль Конституце бокъо
Тайпа Закон РСФСР/Российской Федерации
Паччахьалкхе
Номер 1107-I
ТӀаэцар РСФСР Лакхехьара Совет:
1991-ча шера бекарга бетта 26-ча дийнахьа
Кулг яздар РСФСР президент Ельцин Борис:
1991-ча шера бекарга бетта 26-ча дийнахьа
Нидз чуба́р 1991-ча шера бекарга бетта 26-ча дийнахьа
Духхьара кепатохар «Ведомости Съезда народных депутатов РСФСР и Верховного Совета РСФСР», 1991, № 18, ст. 572
Болх беш йола редакци 1993-ча шера кӀимарса бетта 1-ча дийнахьа Россе Федераце № 5303-I йола закон

Низ баь зе хиннача къамашта реабилитаци ярах (эрс: Закон РСФСР от 26 апреля 1991 г. N 1107-I «О реабилитации репрессированных народов») — къамаш мехках дахар «аьлдитеи геноцидеи политика» я аьнна чӀоагӀ а деш, цар хьал меттаоттаде дезаш хинна 1991-ча шера бекарга бетта 29-ча дийнахьа тӀаийца дола РСФСР № 1107-I йола закон[1]; 1993-ча шера кӀимарса бетта 1-ча дийнахьа Россе Федераце № 5303-I йолча законаца эргадаьккхад[2].

Кхы мел дар ца лаьрхӀача, законо мукӀарло ду конституцена духьалара политика хилалехь низ баь зе даьча къамий шоай лаьттацара бӀарччал меттаоттае а, иштта паччахьалкхено даь зе меттаоттаде а бокъо йолга[1].

Законал хьалха 1989-ча шера лайчилла бетта 14-ча дийнахьа араяьнна «О признании незаконными и преступными репрессивных актов против народов, подвергшихся насильственному переселению, и обеспечении их прав» яха СССР Лакхехьарча Совета Деклараци йоагӀаш хиннай[3].

1991 шера закона массехк эшам хиннаб: геттара лоадам болча пункташка формулировкаш ер ма дий аьнна къаьгга хӀама белгалдоаккхаш цахилари, из закон кхоачашдар малагӀча механизмашца вӀаштӀехьадаккха деза лерттӀа белгалдаькккха цахилари[4].

ТӀехьатӀайоагӀа акташ

[тоаде | тоаде чура]

«О реабилитации репрессированных народов» закон дегӀадоаладеш массехк законодательни акт тӀаийцай, царех я:

  • РФ Лакхехьарча Совета 1992-ча шера кӀимарса бетта 16-ча дийнахьа баь «О реабилитации казачества» яха чӀоагӀам;
  • РФ Лакхехьарча Совета 1993-ча шера бекарга бетта 1-ча дийнахьа баь «О реабилитации российских корейцев» яха чӀоагӀам а;
  • РФ Доалечено 1992-ча шера наджгоанцхой бетта 24-ча дийнахьа баь «О первоочередных мерах по практическому восстановлению законных прав репрессированных народов Дагестанской АССР» яха чӀоагӀам а;
  • РФ Лакхехьарча Совета 1993-ча шера аьтинга бетта 29-ча дийнахьа баь «О реабилитации российских финнов» яха чӀоагӀам а;
  • кхыяраш а

2012-ча шера тов бетта 25-ча дийнахьа «ЦаӀ йолча Эрсечен» депутаташа Паччахьалкхен дума чу низ баь зе хиннача къамий викалашта гӀо-новкъостал дарах йола законпроект чуйихьа́ хиннай. Законопроекта автораша федеральни булама чура 23 млрд сом хьабелгалдаккха хьийхад политиках баь тутмакхашта гӀо дара духьа. Автораша лаьрхӀачох, из ахча бетт-бетта те́лача ахча́и, 35 бӀаь тума кхаччалца йоайаьча мулках йолча компенсаценеи дӀадаха дезаш хиннад из ахча. Проект чакхъяьннаяц.

ГӀирма Эрсеченах хьатехачул тӀехьагӀа, 2014-ча шера бекарга бетта 21-ча дийнахьа Владимир Путинс «О мерах по реабилитации армянского, болгарского, греческого, крымскотатарского и немецкого народов и государственной поддержке их возрождения и развития» яхача амара́ кулг[5] Амар ГӀирман АССР-е дахаш а хинна, цигара мехках даьхача къамех лаьца хиннад, хӀана аьлча 1991-чеи 1993-ча шерашка ГӀирма Россе Федераце лоаттаме хинна ца хиларах, цу ханара законаш ГӀирманна доагӀаш хиннадац.

Белгалдаккхар

[тоаде | тоаде чура]

ТӀатовжамаш

[тоаде | тоаде чура]
  • Закон РСФСР от 26 апреля 1991 года № 1107-I «О реабилитации репрессированных народов» // s:ru:Закон РСФСР от 26.04.1991 № 1107-I
  • Постановление Верховного Совета CCCP от 7 марта 1991 года № 2013-I «Об отмене законодательных актов в связи с Декларацией Верховного Совета СССР от 14 ноября 1989 года «О признании незаконными и преступными репрессивных актов против народов, подвергшихся насильственному переселению, и обеспечении их прав»» // s:ru:Постановление ВС СССР от 07.03.1991 № 2013-I (in Russian)
  • Декларация Верховного Совета CCCP от 14 ноября 1989 года «О признании незаконными и преступными репрессивных актов против народов, подвергшихся насильственному переселению, и обеспечении их прав» // s:ru:Декларация ВС СССР от 14.11.1989