Доакъашхо:Тоадархо/Маккара сураташ

Маккара сураташ (эрс: Мекка́нские су́ры, Ӏар. آية مكية‎ — маккара аяташ‎) — ханах лаьрхӀача хьалхагӀа дола КъорӀан сураташ да. Уж дессад Мухьаммад Пайхамарага (ﷺ) хӀиджратал хьалха. Кхыдола суратий тайпа да — Мадданера сураташ.

Маккара сураташ дукхагӀча даькъе Мадданерчарел лоацагӀа да, аяташ лоацагӀа а долаш. ДукхагӀа Къуръана чаккхенна гаргагӀа латт маккара сураташ^[1].

Сураташ Маккарчарнеи Мадданерчарнеи декъар духхьала доссара аргӀанца дувзаденна дац, цу аргӀага хьежжа чулоацам а, аятий дӀоахал а эргаш да цар^[2]

Маккарча суратий хронологецара аргӀа

Доссара аргӀагӀа Ӏохьоахадеш хилча, цхьан эршагӀа ер аргӀа хул 86 сурат чу а долаш: 96, 68, 73, 74, 1, 111, 81, 87, 92, 89, 93, 94, 103, 100, 108, 102, 107, 109, 105, 113, 114, 112, 53, 80, 97, 91, 85, 95, 106, 101, 75, 104, 77, 50, 90, 86, 54, 38, 7, 72, 36, 25, 35, 19, 20, 56, 26, 27, 28, 17, 10, 11, 12, 15, 6, 37, 31, 34, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 51, 88, 18, 16, 71, 14, 21, 23, 32, 52, 67, 69, 70, 78, 79, 82, 84, 30, 29, 83

Юкъара хоам

Доссара аргӀагӀа хьожаш хилча, Маккара сураташ аьле цӀи йоах хӀиджрат делехь дессача суратех, кхыметтала из доссар Макка хиннадеце а — Маккал арахьа, масала. ХӀиджрат даьчул тӀехьагӀа АллахӀа Элча, АллахӀа салоти салам-моаршали хилда цунна, цхьа ха яьлча Макка хьа а яьккха юхавена хиннав, уж аяташ цига десса хилча а тӀехьагӀа Маккара аяташ алац царех Мадданера аяташ мара — ер аьнна Яхьья ибн Салям Басри ва (хӀиджрата 200-ча шера кхелхав).

Нагахь санна десса моттиг теркал еш хилча, Маккара сураташ оал Маккеи цунна гонахьа гаьна доацача дадача лаьтташкеи дессача суратех: Мина а, Ӏарафате а, ХӀудайбийяте а. Ишта къестадеш хилча, Маккарчарели Мадданерчарели совгӀа кхоалагӀа тоаба а белгалъю — наькъа волаш дессар, масала Табуке е Байтулмакъдисе.

Цхьаькха цхьа никъ а ба. Маккардараш оал Макка охлошка къамаьл деш долча аятех. Уж «Ва нах» аьнна долалураш да, Мадданердараш «Ва́ им дилла́ нах» аьле долалу.

Ибн Ӏаббаса аьннад: Сурат Макка досса доладаь хилча, Маккара сурат лоархӀар оах из, Маддане доладаь дале — Мадданера лоархӀар. Ибн Сирина Ӏикриматага Къуръан доссара аргӀагӀа хьавӀашагӀдолла аьлча: «Цу тайпара Къуръан вӀашагӀдолла адамаши жинаши вӀашагӀкхийттача а тӀехьа дулургдолаш хӀама дац из» аьннад цо.

Белгалдаккхар

↑ [Makki and Madani Surahs.
↑ (in Reviews) Studie zur Komposition der mekkanischen Suren by Angelika Neuwirth, Review author[s]: A. Rippin, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 45, No. 1. (1982), (pp. 149—150).

Литература

Браницкий А. Г., Корнилов А. А. Религии региона. — Ло:Н. Новгород: ННГУ имени Н. И. Лобачевского, 2013. — 305 с.

[1] [Makki and Madani Surahs.

[2] (in Reviews) Studie zur Komposition der mekkanischen Suren by Angelika Neuwirth, Review author[s]: A. Rippin, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 45, No. 1. (1982), (pp. 149—150).

[1]

[2]