Чулоацамага гӀó

Доакъашхо:Тоадархо/Аят

Википеди материал

Ая́т (Ӏар. آية [ˈʔaːja] — белгало, Ӏалаьмат) — Къуръана зӀамагӀа дола да́къа. Иштта из дош кхетаду «байт» (стих) яхача дешаца. КъорӀан чу аят яха дош 382 (кхо бӀаьи дезткъа шозза) хьоахадаьд.

Этимологи

[тоаде | тоаде чура]

Ӏарбий меттала цу деша ма дарра маӀан: «белгало» е «Ӏаламат», «тамаш» да[1]. Цу маӀане хьоахаду из Къуръана тӀа а. Кастта Къуръана цхьан предложене маӀане долаш дӀаэттад из[2].

Къуръана чу аят оалаш да саго тамаш е езаш, цецваьнна уйла е езаш дола хӀамаш. Цу аятех уйла яра́ тӀахье́х цу тӀа даим[3].

Аятий дукхал

[тоаде | тоаде чура]

Тайп-тайпара дагардаьчох Къуръана тӀа 6204, 6214, 6219, 6225 е 6236 аят да[4]. Эггара дукхагӀа даьржар да цу чу 6236 аят да яхар. Цхьабакъда цу аятий дукхал ер ма дий аьнна хьакъоасталуш дац, хьалхарча бӀаьшерашка баьхача наха леладаь хӀама а дац из. Цу аятий дукхал эргаш хилара бахьанех да бисмал цо лархӀа деза-дезац башхабувлар, иштта цхьадола аяташ цхьаболча наха шиъ лархӀар, вокхар ши аят цаӀ лархӀар — из доагӀаш да асхьабашта Пайхамар ﷺ Къуръан дешача хана мичахьа Ӏосецав-сецавац хазара тӀара. [5][2].

Ӏаламнаьха барт тайннаб Къуръана аятий аргӀа Мухьаммад Пайхамара ﷺ Дала шийга дессача вахьегӀа белгалдаьккха хилара́. Къуръана тӀара аяташ цу тӀа ӀотӀаяздаьча аргӀагӀа деш[5].

Аяташ, Къуръана тӀа яз ма дарра, мухькам долчарехи, муташабихӀ долчарехи декъаш да. Хьалхардараш хьукам эцаш дараш да, вожаш — шидага кхетадаь харцахь кхетаде йиш яраш.

Къуръана эггара дӀаьхагӀа дола аят аль-Бакъорота 282 аят да. Духхьашха десса аяташ аль-Ӏалякъ сурата хьалхара пхи аят да. ТӀеххьара аят малагӀа хиннад яхачох башхаабьннаб Ӏаламнах, асхьабашкара хьаденачох да аль-Бакъарата 281-283 аяташ а, аль-Маидата 3 аят а, иштта кхыдола аяташ а. Деррига сураташ бисмалца долалуш да («бисмиЛляхӀи р-рохьмани р-рохьи́м»), ат-Тавбат сурат мел доацар[5][2].

Ӏарбий оригинальни йоазонгахь Къуръана аят чакхда́лара́ лаьрхӀа къаьстта йола фискал я йолаш. Компьютера тӀарча вёрстке Юникода U+06DD фискал я — ۝[6][7]


Пакистане дийна мелув набахта воаларгволаш ха теха болча зуламхошта таӀазар дайдеш хул нагахь санна аятех диъ даькъах кхо дакъа мукъа цо Ӏомадой[8]

Белгалдаккхар

[тоаде | тоаде чура]

Литература

[тоаде | тоаде чура]