Тайпа

Тайп, тейп — гӀалгӀайи нохчийи къамай лоаттама цхьа да́къа. Тайпаш юкъерча бӀаьшерашкара денз хьадоагӀаш да, тахан а гӏалгӏай къама юкъе лоадам болаш а да.

Этимологи

Цхьаболча тохкамхоша хьаяхачох тайп(а) яха дош Ӏарбий тӀоаифат яхача деша тӀара доагӀаш да, цун маӀан «тоаба» аьнна хул (Ӏар. طائفة‎ [тӀоаифат], дукхален таьрахье طوائف [тӀаваиф], доагӀаш да Ӏар. طاف‎ [тӀоафа] — «никъ бе» яхача деша тӀара). ГӀозлой меттала tayfa яхар «фу» яхилга да, гӀиргӀизой меттала тайпа яхар «тоаба» аьнна маӀан долаш да. Нахски метташка тайпа яхар Ӏарбий тӀаифат яхар мо кхыдола маӀан долаш а да: «вид», «сорт», «класс». Этнограф волча С. А. Хасиевс яхачох, моттигерча тохкамхошта тайпа яхар эрсий род яхачунца нийсдар нийса хетац, вайнаьха термин дукхагӀа маӀан чулоацаш долаш санна хет царна.

ГӀалгӀай тайпаш

Аьгий (Бохтаранаькъан \ Дахкилганаькъан \ ГӀазданаькъан \ Жандиганаькъан \ ТӀонганаькъан \ Ужахьанаькъан), Баркимхой, БӀархой, Белхарой, Галай, Гаркхой, Гаьгий, ГӀулой, Гелатхой, Гувхой, ЖӀайрахой, Йовлой, Кей, Коазой, Кокурхой, Кхоартой, Къоастой, Леймой, Лоажхой, Лоалахой, Маларой, Мержой, Местой, Морчхой, Мохлой, Ноакастхой, Оздой, Оалгатхой, Оарцхой, Поаланкой, Салгхой, ТӀаргамхой (Беканаькъан \ Малсаганаькъан \ Пхьиленаькъан), ТӀоаршхой, Хамхой, Хьамишкхой, Хьарпхой, Цхьорой, ЦӀечой, ЦӀулой, Шоанхой, Ялхарой.

Нохчий тайпаш

Зандакъой, Гуной, Курчалой, Нижалой, ЧӀингхой, Энганой, Ӏалларой.